Τεχνητή νοημοσύνη στη διαιτησία: Ποιος ελέγχει τον αλγόριθμο;

Η ΕΟΚ πετάει το μπαλάκι στον ΕΣΑΚΕ, αλλά το μεγάλο ερώτημα παραμένει: ποιος θα ορίζει τα κριτήρια, ποιος θα αξιολογεί τους διαιτητές και ποιος θα τροφοδοτεί το σύστημα που θα αποφασίζει τους ορισμούς;

Η ΕΟΚ φαίνεται να ανοίγει τη συζήτηση για μια μεγάλη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο θα γίνονται οι ορισμοί των διαιτητών στο επαγγελματικό μπάσκετ, βάζοντας στο κάδρο τον ΕΣΑΚΕ και την τεχνητή νοημοσύνη.

Η ιδέα ακούγεται εντυπωσιακή.

Ένας αλγόριθμος θα μπορούσε να αναλαμβάνει τους ορισμούς των διαιτητών στα παιχνίδια της Basket League, περιορίζοντας -θεωρητικά- την ανθρώπινη παρέμβαση και δημιουργώντας ένα περισσότερο αντικειμενικό σύστημα.

Μόνο που υπάρχει μια λεπτομέρεια που δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από καμία τεχνολογική ορολογία:

ο αλγόριθμος δεν αποφασίζει μόνος του.

Κάποιος τον προγραμματίζει. Κάποιος καθορίζει τα κριτήρια. Κάποιος εισάγει τα δεδομένα. Και κάποιος αξιολογεί τους ανθρώπους που θα αποτελέσουν τη βάση πάνω στην οποία θα λειτουργήσει το σύστημα.

Εκεί βρίσκεται όλη η ουσία.

Το ρομπότ δεν αξιολογεί από μόνο του

Αν πράγματι η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιηθεί για τους ορισμούς, τότε πρέπει να απαντηθούν συγκεκριμένα και απολύτως ξεκάθαρα ερωτήματα.

Ποιος ορίζει τα κριτήρια;

Ποιος αξιολογεί και βαθμολογεί τους διαιτητές;

Ποιος αποφασίζει ποιοι είναι διαθέσιμοι;

Ποιος δημιουργεί τη δεξαμενή από την οποία θα επιλέγει ο αλγόριθμος;

Ποιος ελέγχει τα δεδομένα που εισάγονται στο σύστημα;

Γιατί εάν η αξιολόγηση ενός διαιτητή εξακολουθεί να γίνεται με τον ίδιο μηχανισμό και από τα ίδια πρόσωπα, τότε η τεχνητή νοημοσύνη δεν εξαφανίζει την ανθρώπινη παρέμβαση.

Απλώς την κάνει… ψηφιακή.

Ο υπολογιστής θα εκτελεί αυτό που του έχουν δώσει.

Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι πλέον «ποιος έκανε τον ορισμό;», αλλά «ποιος έδωσε στον αλγόριθμο τα δεδομένα με τα οποία έκανε τον ορισμό;»

Η ψηφιακή διαφάνεια δεν αρκεί

Η τεχνολογία μπορεί πράγματι να προσφέρει σημαντικά εργαλεία διαφάνειας.

Μπορεί να καταγράφει δεδομένα, να εφαρμόζει προκαθορισμένα κριτήρια, να περιορίζει παρεμβάσεις και να δημιουργεί ένα πλήρως ελέγξιμο ιστορικό αποφάσεων.

Υπό μία προϋπόθεση:

να είναι γνωστοί οι κανόνες του παιχνιδιού.

Αν ο αλγόριθμος είναι «μαύρο κουτί», κανείς δεν γνωρίζει γιατί ένας διαιτητής επιλέχθηκε και κάποιος άλλος αποκλείστηκε.

Αντίθετα, ένα πραγματικά διαφανές σύστημα θα πρέπει να επιτρέπει στις ΚΑΕ και στους θεσμικούς φορείς να γνωρίζουν ποια δεδομένα χρησιμοποιούνται, ποια είναι τα κριτήρια αξιολόγησης και με ποιον τρόπο προκύπτει κάθε ορισμός.

Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος η λέξη «AI» να χρησιμοποιείται ως ψηφιακό άλλοθι για αποφάσεις που εξακολουθούν να λαμβάνονται από ανθρώπους.

Το μεγάλο στοίχημα για τον ΕΣΑΚΕ

Η πρόταση μεταφέρει ένα σημαντικό μέρος της συζήτησης προς την πλευρά του ΕΣΑΚΕ.

Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη παγίδα για το επαγγελματικό μπάσκετ.

Εάν οι ΚΑΕ αναλάβουν την ευθύνη για τους ορισμούς, αλλά δεν έχουν ταυτόχρονα ουσιαστικό έλεγχο πάνω σε ολόκληρη την αλυσίδα -εκπαίδευση, αξιολόγηση, δεδομένα, δεξαμενή διαιτητών και τελικό αλγόριθμο- τότε η αλλαγή κινδυνεύει να μείνει μόνο στα χαρτιά.

Ο ΕΣΑΚΕ δεν έχει ανάγκη από έναν αλγόριθμο που απλώς θα ανακοινώνει ποιος θα σφυρίξει.

Χρειάζεται ένα σύστημα στο οποίο θα μπορεί να ελέγχει γιατί σφυρίζει ο συγκεκριμένος διαιτητής, με ποια κριτήρια επιλέχθηκε και αν τα ίδια κριτήρια εφαρμόζονται σε όλους.

Γιατί διαφορετικά, το πρόβλημα δεν λύνεται.

Απλώς αλλάζει… οθόνη.

Και το κόστος της τεχνολογίας;

Στην εξίσωση μπαίνει και η επένδυση που έχει γίνει στην τεχνολογία και στο live streaming των αγώνων των εθνικών πρωταθλημάτων.

Όσο περισσότερα παιχνίδια καταγράφονται και όσο περισσότερα αγωνιστικά δεδομένα συγκεντρώνονται, τόσο μεγαλύτερες είναι οι δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης.

Αλλά αυτό δημιουργεί και μια νέα απαίτηση:

τα δεδομένα πρέπει να αξιοποιούνται με διαφανή τρόπο.

Η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση. Δεν μπορεί όμως από μόνη της να αποφασίσει ποια στοιχεία έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα, ούτε να εγγυηθεί ότι τα δεδομένα που της δίνονται είναι αντικειμενικά.

Αυτό παραμένει ανθρώπινη απόφαση.

Το πραγματικό ζητούμενο

Το ελληνικό μπάσκετ δεν χρειάζεται άλλες εντυπωσιακές λέξεις.

Χρειάζεται κανόνες που θα εφαρμόζονται το ίδιο για όλους.

Αν η ΕΟΚ θέλει πραγματικά να αλλάξει το μοντέλο της διαιτησίας, τότε η συζήτηση πρέπει να γίνει από μηδενική βάση.

Ποιος εκπαιδεύει τους διαιτητές;
Ποιος τους αξιολογεί;
Ποιος βαθμολογεί τους παρατηρητές;
Ποιος ελέγχει τα δεδομένα;
Ποιος έχει πρόσβαση στον αλγόριθμο;
Ποιος ελέγχει τον αλγόριθμο;
Και κυρίως, ποιος λογοδοτεί όταν ο αλγόριθμος κάνει έναν ορισμό που προκαλεί αντιδράσεις;

Γιατί το «δεν φταίμε εμείς, έτσι έβγαλε ο υπολογιστής» δεν αποτελεί απάντηση.

Αντίθετα, μπορεί να αποτελέσει το μεγαλύτερο άλλοθι απ' όλα.

Η πραγματική διαφάνεια δεν βρίσκεται στο αν ο ορισμός γίνεται από άνθρωπο ή μηχανή.

Βρίσκεται στο αν όλοι γνωρίζουν τους κανόνες, τα δεδομένα και τη διαδικασία που οδηγεί στον ορισμό.

Και μέχρι να απαντηθούν αυτά τα ερωτήματα, η τεχνητή νοημοσύνη στη διαιτησία μπορεί να είναι πράγματι μια μεγάλη τεχνολογική αλλαγή.

Δεν είναι όμως από μόνη της εγγύηση δικαιοσύνης.

Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ: