Στιβ Γιατζόγλου: «Προπονητές τροποποιούν το Μπάσκετ γιατί έχουν έλλειψη γνώσεων»

Το «λιοντάρι» του ελληνικού μπάσκετ μπορεί πλέον να μην… βρυχάται. Δεν παύει όμως, κάθε φορά που αποφασίζει να το κάνει, ο «βρυχηθμός» του είναι έντονος. Άλλωστε ο Στιβ Γιατζόγλου – διότι περί ου ο λόγος – είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση για το ελληνικό μπάσκετ. Ο άνθρωπος για τις «δύσκολες αποστολές», ο Ελληνο-αμερικανός που οι ατάκες του χρειάζονται έναν… τόμο για να τις χωρέσει. Και παρότι έχει αποσυρθεί εδώ και καιρό (και) από τους πάγκους - «βρίσκομαι στον αστερισμό του λυκόφωτος», λέει χαρακτηριστικά στο infosports με την ιδιαίτερη προφορά του – συνεχίζει ν’ ασχολείται με το αγαπημένο του άθλημα, να παρακολουθεί τους πάντες και τα πάντα. Να έχει την άποψή του για πολλά από τα τεκταινόμενα στον χώρο και με πολύ έξυπνο τρόπο (κάτι άλλωστε που τον χαρακτήριζε κι ως παίκτη) να τα «καυτηριάζει». Το «λιοντάρι» του ελληνικού μπάσκετ μίλησε στο infosports για όλους και για όλα.

Για τους Μπαρτζώκα και Αταμάν, για τους Γιουγκοσλάβους προπονητές που άφησαν το στίγμα τους στην Ελλάδα, για το αναπτυξιακό μπάσκετ επί εποχής Βασιλακόπουλου, αλλά και για τις «σειρήνες» από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού στους νεαρούς Έλληνες παίκτες. Μίλησε για το Νίκο Γκάλη και το άδοξο τέλος που είχε ο «γκάνγκστερ» του ελληνικού μπάσκετ, τους φίλους του στην εθνική ομάδα, αλλά και για το δίδυμο που μπορεί να πει κάποιος ότι μοιάζει με το δικό του «δίδυμο» με τον Καστρινάκη… Σε τι να πρωτοσταθεί κάποιος. Ο Γιατζόγλου, άλλωστε είναι «χείμαρρος» κάθε φορά που μιλάει και δεν χορταίνεις να τον ακούς. Κι αν ο χρόνος που είχε διαθέσιμος ήταν πολύ περισσότερος, τότε δίχως άλλο τα όσα θα έλεγε, θα χρειάζονταν όχι απλά έναν τόμο, αλλά μία ολόκληρη… εγκυκλοπαίδεια για να τα συμπεριλάβει!

Απολαύστε τον...

infosports: Μπασκετικά ο Στιβ Γιατζόγλου που βρίσκεται αυτή τη περίοδο;
Σ.Γ. : Μπασκετικά βρίσκομαι στον αστερισμό του λυκόφωτος.

infosports: Το αγωνιστικό επίπεδο της Basket League πως το κρίνεις;
Σ.Γ. : Δεν παρακολουθώ το πρωτάθλημα της  Basket League. Παρακολουθώ κυρίως την Euroleague, και την διαχείριση παικτών στην Αμερική. Έχω τις επαφές μου γιατί δούλεψα πέντε χρόνια στο ΝΒΑ και στο Τορόντο, σαν director scouter στην Ευρώπη. Έχω τους φίλους μου στην Αμερική και κατά διαστήματα συμβάλουν μέσα στο scouting για διάφορες ομάδες.

infosports: Τη μάχη των πάγκων, ανάμεσα σε Αταμάν και Μπαρτζώκα, πώς την βλέπεις;
Σ.Γ. : Είναι δύο πολύ καλοί προπονητές, πολύ καλά προετοιμασμένοι. Ο Άταμαν πιστεύω ότι είναι πιο απρόβλεπτος από τον Μπαρτζώκα κι αυτό το βλέπεις και μέσα στο παιχνίδι. Δεν έχεις να περιμένεις κάποια έκπληξη. Ενώ ο Άταμαν είναι πιο ευλύγιστος στο... μυαλό, το να αλλάζει συστήματα και πρόσωπα, περισσότερο από τον Μπαρτζώκα.  

infosports: Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε να χάνεται όλο και περισσότερο το Ελληνικό στοιχείο από τις ελληνικές ομάδες. Τι αντίκτυπο θεωρείς ότι θα έχει μελλοντικά όλο αυτό στο ελληνικό μπάσκετ;
Σ.Γ. : Ήδη τα αποτελέσματα είναι πολύ άσχημα. Πλέον δεν βγαίνουν Έλληνες παίκτες. Η Εθνική ομάδα θα δεινοπαθήσει. Βλέπουμε ότι κάθε 10 χρόνια βγαίνουν 1-2 ταλέντα.  Όταν ένα παιδί βλέπει ότι έχει ταλέντο στο μπάσκετ, αλλά παράλληλα βλέπει ότι σε κάθε ομάδα υπάρχουν 7-8 ξένοι παίκτες, καταλαβαίνει ότι το μπασκετικό του μέλλον είναι πολύ ζοφερό το να ασχοληθεί επαγγελματικά με το μπάσκετ.

infosports: Ποιοι ξένοι προπονητές έκαναν καλό στο Ελληνικό μπάσκετ;
Σ.Γ. : Οι Γιουγκοσλάβοι, πάνω απ’ όλα ο Ίβκοβιτς, έκανε πολύ μεγάλο καλό, ενώ βοήθησαν και οι Σάκοτα με τον Τζούρoβιτς. Το ζήτημα είναι ότι για τους ξένους προπονητές που ήρθαν στην Ελλάδα, πρώτος τους στόχος ήταν να μην χάσουν την δουλειά τους. Προκειμένου να συμβεί αυτό και βλέποντας ότι υπάρχει έλλειψη ταλέντων, προτίμησαν ένα αμυντικογενές παιχνίδι. Κι αυτό το στυλ παιχνιδιού δεν βγάζει επιθετικούς παίκτες. Με συνέπεια αυτό που βλέπουμε μέσα από αυτό το στυλ παιχνιδιού είναι οι ξένοι παίκτες να είναι πρωταγωνιστές και οι Έλληνες συμπληρωματικοί.

infosports: Ποιες οι διαφορές του αμερικάνικου από το ευρωπαϊκό μπάσκετ;
Σ.Γ. : Το αμερικάνικο μπάσκετ είναι business, όπως πας στο θέατρο, με απώτερο σκοπό του να γεμίσει το γήπεδο και να ευχαριστηθεί ο κόσμος από το θέαμα που βλέπει. Βλέπουμε ότι τα σκορ στα παιχνίδια είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα, ώστε ο κόσμος να ευχαριστηθεί θέαμα και να μπορούν να πουλάνε εισιτήρια, και να υπάρχει διαφημιστικό και τηλεοπτικό ενδιαφέρον.

infosports: Το αγωνιστικό και οργανωτικό επίπεδο της Euroleague πως το κρίνεις και αν θα μπορούσαν να προστεθούν και άλλες ομάδες;
Σ.Γ. : Η Euroleague είναι πολύ δυνατή και μπορώ να πω ότι προτιμάω να δω ένα παιχνίδι Euroleague από ένα αμερικάνικου μπάσκετ. Στην Euroleague βλέπεις ότι σε κάθε παιχνίδι υπάρχει η ένταση σαν να είναι τελικός.

infosports: Το μπάσκετ είναι ένα κατεξοχήν άθλημα τακτικής. Πόσο σημαντικό ρόλο παίζει η προετοιμασία για ένα παιχνίδι;
Σ.Γ. : Αν ο προπονητής δεν είναι προετοιμασμένος για να κερδίσει, έχει προετοιμαστεί για να χάσει. Η προετοιμασία είναι συνολικά, δεν είναι μόνο ο προπονητής. Είναι το επιτελείο που είναι πίσω από τον προπονητή, που πρέπει να κάνει τον διαχωρισμό στους τομείς, στον προπονητή. Δεν υπάρχει μεγάλο χρονικό περιθώριο να προετοιμαστείς για ένα παιχνίδι, με τις απανωτές αγωνιστικές υποχρεώσεις που υπάρχουν.

infosports: Ποια πρέπει να είναι η αντίδρασή ενός προπονητή σε μια νίκη και πώς αντιμετωπίζεται μια ήττα;
Σ.Γ. : Πιστεύω ότι το αίσθημα του προπονητή, πρέπει να αποβάλει το αίσθημα της χαράς και της λύπης. Δηλαδή, αυτό που πρέπει πάντα να υπάρχει πιο έντονα, είναι το στοιχείο του προβληματισμού. Πολλές φορές μπορείς να κερδίσει πολλά περισσότερα από μία ήττα από μία νίκη. Η νίκη πολλές φορές «σκεπάζει» αρκετές αδυναμίες, τις οποίες δεν τις λαμβάνεις υπ’ όψιν, διότι η νίκη έχει «σκεπάσει» τα πάντα. Σε αντίθεση με την ήττα που «ξεσκεπάζει» τα πάντα.

infosports: Πω βλέπεις το επίπεδο στο αναπτυξιακό κομμάτι του μπάσκετ στην Ελλάδα;
Σ.Γ. : Για να είμαι ειλικρινής, δεν το γνωρίζω. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι επί εποχής Βασιλακόπουλου ήταν πάρα πολύ καλό. Οπότε δεν μπορώ να εκφράσω περαιτέρω άποψη.
 
infosports: Τα τελευταία χρόνια βλέπουμε ότι μεν έρχονται στην Ελλάδα αρκετοί Αμερικανοί παίκτες, ωστόσο βλέπουμε και Έλληνες παίκτες να πηγαίνουν στις ΗΠΑ και κυρίως σε κολέγια.
Σ.Γ. : Το καθεστώς στα Πανεπιστήμια στις ΗΠΑ έχει αλλάξει. Τα δικαστήρια αποφάσισαν ότι και οι παίκτες που είναι στα Πανεπιστήμια δικαιούνται χρηματική αμοιβή. Κατά συνέπεια μία ομάδα που έχει έσοδα στις ΗΠΑ, μπορεί να προσεγγίσει παίκτες να πάνε τυπικά στο Πανεπιστήμιο, αλλά ουσιαστικά είναι επαγγελματίες.  Τρανταχτό παράδειγμα να σου δώσω αυτό του Νεοκλή Αβδάλα, που αποχώρησε από τον Παναθηναϊκό και εντάχθηκε στο πρόγραμμα των Virginia Tech Hokies και αμείβεται με σχεδόν 1 εκατομμύριο δολάρια ετησίως. Βλέποντας τον να αγωνίζεται, εκεί είδα να αγωνίζεται τελείως διαφορετικά από τότε που έπαιζε στην Ελλάδα. Εδώ τον είχαν τυποποιήσει σαν έναν πλαϊνό παίκτη, ενώ στην Αμερική αγωνίζεται ως πλέι μέικερ (playmaker), το οποίο στην Ελλάδα δεν θα τολμούσαν ποτέ να το κάνουν. Αυτό που είχα πει για τον Νίκο Ρογκαβόπουλο, ότι ο παίκτης είναι γεννημένος για πλέι μέικερ (playmaker) και οι προπονητές των καθιέρωσαν σε πλαϊνό παίκτη. Οι αξίες των παικτών προσεγγίζουν τα Αμερικάνικα Πανεπιστήμια, ώστε να τους προσφέρουν χρήματα και να πάνε να αγωνιστούν εκεί. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να πληρούνται και όλοι. Είναι μεγάλο πλεονέκτημα για τους Έλληνες αθλητές, γιατί μπορούν να πάρουν πολύτιμες εμπειρίες. Βλέπουν διαφορετικά πράγματα, ενώ παράλληλα διαφημίζουν και την Ελλάδα. Το μειονέκτημα είναι ότι δεν βγάζουμε περισσότερους παίκτες, ώστε να μπορούν να φύγουν στο εξωτερικό.  

infosports: Για έναν προπονητή κάποιες φορές, οι συνθήκες είναι τέτοιες που αναγκάζεται να είναι παράλληλα προπονητής, γυμναστής και ψυχολόγος, με αποτέλεσμα να πέφτουν πάνω του αρκετά κομμάτια εκτός από την τακτική. Όλο αυτό πόσο δύσκολο είναι στην πράξη;
Σ.Γ. : Αυτό το έχω ζήσει. Έχει τύχει να έχει σπάσει το καλάθι και να ψάχνω να βρω μάστορα να το κολλήσει και να γίνει το παιχνίδι. Αυτός ο εφιάλτης είναι ακόμα έντονα μέσα μου. Η οικονομική δυσχέρεια των ομάδων, δυστυχώς φέρνει πάρα πολλές φορές αρκετά προβλήματα, που δεν τα βλέπουμε, γιατί βλέπουμε μόνο την βιτρίνα, ενώ από πίσω υπάρχει ένα ολόκληρο επιτελείο ανθρώπων. Οι προπονητές είναι υποχρεωμένοι να αναλάβουν να κάνουν και τέτοια πράγματα, ώστε να κάνουν την δουλειά τους.  

infosports: Ποια θεωρείς την κορυφαία και ποια τη χειρότερη στιγμή στην καριέρα σου, σαν παίκτης και σαν προπονητής;
Σ.Γ. : Η πιο μεγάλη στιγμή, που την χαρακτηρίζω και της ζωής μου, ήταν όταν ο αείμνηστος Γουλανδρής με έφερε από την Αμερική στην Ελλάδα και στον Ολυμπιακό, και θα του είμαι πάντα ευγνώμων γι αυτό. Σαν προπονητής δυστυχώς δεν έκανα καλή διαχείριση της καριέρας μου, όσον αφορά να αναλάβω ομάδες, οι οποίες οι περισσότερες ήταν προβληματικές. Νομίζω ότι οι περισσότερο τις ομάδες που έσωσα, όταν ήταν ακατόρθωτο και φυσικά η μόνη φορά που βρέθηκα σε μία ομάδα, τον Άρη που είχε το υλικό. Στο κομμάτι προπονητή, δεν έχω δει κάποιον άλλο να έχει ξεχωρίσει στις επιλογές ξένων παικτών, που ήρθαν στην Ελλάδα και έχει τόσες επιτυχίες παικτών στο Ελληνικό πρωτάθλημα.

infosports: Ήσουν ο πρώτος παίκτης στην Ελλάδα που έκανε ψυχολογικό πόλεμο σε αντίπαλο. Μίλησε μας γι αυτό;
Σ.Γ. : Αυτό πηγάζει από την Αμερική. Για να δουλέψει ο ψυχολογικός πόλεμος, πρέπει να βρεις και τον αδύνατο ψυχολογικά. Εκεί είναι το κλειδί , γιατί δεν δουλεύει πάντα.

infosports: Σου έχει μείνει κάποιο ανεκπλήρωτο όνειρο σαν προπονητής;
Σ.Γ. : Το μόνο πράγμα που μου έχει μείνει ανεκπλήρωτο είναι σε προσωπικό επίπεδο. Πίστευα ότι ο μεγάλος μου γιος είχε τις δυνατότητες να γίνει μεγάλος παίκτης. Ωστόσο, λόγω ότι σπούδασε στην Αμερική, δεν αγάπησε όσο έπρεπε το μπάσκετ και ασχολήθηκε με την επιστήμη του. Εγώ δεν έχω παράπονο και τίτλους πήρα και διακρίσεις.

infosports: Νιώθεις δικαιωμένος για πράγματα τακτικής που εφάρμοσες ή που έλεγες πολλά χρόνια πριν σαν προπονητής και βλέπουμε να εφαρμόζονται;
Σ.Γ.: Είναι ακόμα πάρα πολλά που έλεγα και δεν εφαρμόζονται ακόμα. Πολλές εικόνες που βλέπω είναι στατικές εικόνες του παρελθόντος.

infosports: Πως ένιωθες όταν φορούσες την φανέλα της Εθνικής και όταν άκουγες τον Εθνικό ύμνο;
Σ.Γ. : Στην Εθνική ομάδα κατάφερα να γνωρίσω και να έχω ίσως τους πιο αγαπημένους μου ανθρώπους. Τον Βασίλη Γκούμα, τον Τάκη Κορωναίο. Ήμασταν μία παρέα, ωστόσο δεν είχαμε εκείνες τις συνθήκες να πετύχουμε πολλά περισσότερα. Για μένα ήταν μεγάλη τιμή να αγωνιστώ με την Εθνική. Μεγάλωσα στην Αμερική, το να παίξεις με την Εθνική ομάδα είναι ένα άπιαστο όνειρο. Άλλοι αθλητές ήθελαν να παίξουν στο ΝΒΑ εγώ ήθελα να παίξω στην Εθνική.

infosports: Ο Νίκος Γκάλης ήταν ο Μάικλ Τζόρνταν της Ευρώπης;
Σ.Γ. : Δεν νομίζω ότι μπορεί να βγει άλλος Νίκος Γκάλης. Δεν ήταν θέμα προπόνησης που έλεγαν κάποιοι, ήταν γεννημένος γι αυτό το πράγμα. Υπήρχαν αθλητές που μπορεί να έκαναν περισσότερη προπόνηση από αυτόν, όμως Γκάλης δεν έγιναν. Προς τιμήν του, ήρθε στην Ελλάδα και την αγάπησε, ενώ θα μπορούσε να είχε επιστρέψει στην Αμερική και στο ΝΒΑ, προτίμησε να ολοκληρώσει την καριέρα του στην Ελλάδα. Μπορώ να πω ότι το πιο άσχημο πράγμα είναι ότι στην Ελλάδα όλοι οι μεγάλοι αθλητές έχουν άσχημο τέλος. Δεν έπρεπε ο Νίκος να τελειώσει την καριέρα του με τον τρόπο που την τελείωσε.

infosports: Το δίδυμο Γιατζόγλου-Καστρινάκης, με ποιο άλλο δίδυμο μπορεί να συγκριθεί;
Σ.Γ. : Σπανούλης-Πρίντεζης, νομίζω ότι είναι παρόμοιο δίδυμο και μπορεί να συγκριθεί.

infosports: Ποτέ δεν έχεις φοβηθεί να αναλάβεις τις δυσκολότερες προπονητικές αποστολές, αυτές που άλλοι τις αποφεύγουν και δεν είναι λίγοι εκείνοι που σε χαρακτήριζαν ως άνθρωπο των ειδικών αποστολών.
Σ.Γ. : Αυτή ήταν κατάρα μου, όταν ο δρόμος είναι γεμάτος λάσπες, όταν ο ουρανός γεμίζει μαύρα σύννεφα, όταν δεν υπάρχει καμιά ελπίδα, τότε χτυπάει το τηλέφωνο μου. Είχα την αίσθηση ότι θα ξεπερνούσα κάθε πρόβλημα και ήταν μεγάλο μου λάθος.

infosports: Υπήρξαν περιπτώσεις όπου η κατάσταση σε κάποια ομάδα ήταν τόσο δύσκολη σε σημείο να μετάνιωσες η να ήθελες να φύγεις;
Σ.Γ. : Να φύγω όχι. Μία από τις πιο δύσκολες στιγμές ήταν μία από τις χρονιές που πήγα στον Άρη, όταν ο Γιάννης Καρακίτσος εγκατέλειψε την ομάδα, και δεν είχε τίποτα, ήταν «πεταμένη» στον δρόμο. Ο Super 3 συντηρούσε την ομάδα. Έπεφτα για ύπνο και δεν ήξερα τι μέρα θα ξημερώσει. Ήταν μία από τις πιο δύσκολες αποστολές που είχα. Παρόλα αυτά η ομάδα σώθηκε κυριολεκτικά από το τίποτα. Οι παίκτες είχαν τρελαθεί, ενώ δεν είχαν πληρωθεί, εγώ έκανα μεταγραφές χωρίς χρήματα. Ποιος προπονητής μπορούσε να κάνει μεταγραφές Αμερικανούς παίκτες χωρίς χρήματα; Αμερικανούς παίκτες να με πιστώνουν ατζέντηδες χωρίς χρήματα. Κανένας δεν το γνωρίζει αυτό.

infosports: Εκτός από την αυτοπεποίθηση που έχει, ποια είναι τα στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν μια ομάδα στην επιλογή του Στιβ Γιατζόγλου;
Σ.Γ. : Η ανάγκη.

infosports:  Υπάρχουν επιλογές παικτών που έχεις μετανιώσει, που δεν σε δικαίωσαν η που δεν επέλεξες;
Σ.Γ. : Εγώ πάντα έδινα ευκαιρίες σε όλους τους παίκτες, δεν λογάριαζα ούτε ηλικία, ούτε τίποτα. Μία από τις μεγαλύτερες στεναχώριες που είχα ήταν όταν πήρα στον Άρη τον Μίχαλο. Ο οποίος ήταν πολύ ανώριμος εκείνη την εποχή, και ο πατέρας του πολύ φίλος μου. Αναγκάστηκα να τον «κόψω» και μου δημιούργησε μία πολύ μεγάλη στεναχώρια, στην προσωπική μου σχέση με τον πατέρα του. Ο Μίχαλος μετά από χρόνια αναγνώρισε τα λάθη του, όμως ήθελα να του δώσω την ευκαιρία τότε, αλλά δεν την άρπαξε.  

infosports: Το τρίποντο σκοτώνει η όχι το σύγχρονο μπάσκετ;
Σ.Γ. : Αλλοιώνει την εικόνα, την προσωπική επαφή. Είναι επικίνδυνο γιατί μπορεί να οδηγήσει στην αλλοίωση του παιχνιδιού. Ας σκεφτούμε στο άμεσο μέλλον να βάλουν μέσα στο παιχνίδι και το τετράποντο; Το τρίποντο είναι η ευλογία και η κατάρα του αθλήματος, όπως είχα πει στο παρελθόν και το αντέγραψαν αρκετοί.  

infosports: Ποιες αρχές και ποια δομή θα πρέπει να έχει και να στηρίζεται μία ακαδημία μπάσκετ;
Σ.Γ. : Το πρόβλημα με τις ακαδημίες είναι ότι έχουν προπονητές από ΤΕΦΑΑ, ενώ παράλληλα δεν έχουν παίξει μπάσκετ, οι οποίοι να έχουν κάνει ένα κύκλο, να έχουν περάσει προπονητές από επάνω τους, να έχουν μία άποψη του αθλήματος. Το πρόβλημα είναι η αξία των προπονητών οι οποίοι δουλεύουν στις ακαδημίες, εκεί είναι το «κλειδί». Το θέμα δεν είναι σε ποια ομάδα να πάει ένα παιδί, αλλά ποιος είναι προπονητής σε αυτήν.  Αυτή την στιγμή το σύγχρονο μπάσκετ ξεκινάει με όλες τις θέσεις να είναι ίδιες για τον αθλητή. Βλέπουμε ακαδημίες και παίρνουν ένα ψηλό παιδί και τον κάνουν σέντερ φορ μέσα στο ζωγραφιστό, χωρίς να γνωρίζουν πόσο θα ψηλώσει ακόμα. Τροποποιούν το Μπάσκετ γιατί έχουν έλλειψη γνώσεων.  

infosports: Οι ατάκες του Στίβ Γιατζόγλου έχουν γράψει ιστορία στο Ελληνικό μπάσκετ και αναφέρονται ακόμα, πως νιώθετε γι αυτό;
Σ.Γ. : Έχω και άλλες πολλές, δεν έχω ομάδα να τις πω…

Γιάννης Παρασύρης