Άγιο Φως εν μέσω κρίσης: Αγωνία, διπλωματία και το αβέβαιο Πάσχα στα Ιεροσόλυμα

Σε ένα ιδιαίτερα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, το ζήτημα της αφής και μεταφοράς του Αγίου Φωτός επανέρχεται στο προσκήνιο, προκαλώντας έντονο ενδιαφέρον αλλά και εύλογη ανησυχία στους πιστούς. Η παράδοση αιώνων, που συνδέεται άρρηκτα με την Ορθοδοξία και την παρουσία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων, φαίνεται πως δοκιμάζεται υπό το βάρος της εμπόλεμης κατάστασης στην περιοχή.

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή καθηγητή Διορθόδοξων και Διαχριστιανικών Σχέσεων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γρηγόρη Λιάντα, επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία ότι η ισραηλινή κυβέρνηση θα σεβαστεί την ιστορική και θρησκευτική σημασία της τελετής. Όπως εκτιμά, η αφή του Αγίου Φωτός από τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο στον Ναό της Αναστάσεως είναι πιθανό να πραγματοποιηθεί κανονικά, έστω και υπό αυστηρούς περιορισμούς.

Ωστόσο, η εικόνα παραμένει θολή ως προς τη συμμετοχή των πιστών. Οι δυσκολίες μετακίνησης, τόσο για τους χριστιανούς του εξωτερικού όσο και για όσους βρίσκονται εντός Ισραήλ, καθιστούν σχεδόν βέβαιο ότι η φετινή τελετή δεν θα θυμίζει τις μαζικές συγκεντρώσεις προηγούμενων ετών. Το ενδεχόμενο περιορισμένης παρουσίας, ή ακόμα και τέλεσης αποκλειστικά από το ιερατείο, παραμένει ανοιχτό.

Την ίδια στιγμή, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι διπλωματικές προσπάθειες για τη διασφάλιση της ομαλής διεξαγωγής της τελετής. Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, υπό την ηγεσία του Πατριάρχη Θεόφιλου, καταβάλλει, σύμφωνα με τον κ. Λιάντα, έναν πολυεπίπεδο αγώνα «υπό συνθήκες Θερμοπυλών», ενώ ενεργό ρόλο διαδραματίζει και η ελληνική διπλωματία. Το Υπουργείο Εξωτερικών, με επικεφαλής τον Γιώργο Γεραπετρίτη, βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις ισραηλινές αρχές, επιδιώκοντας λύσεις που θα διασφαλίζουν τόσο τη θρησκευτική ελευθερία όσο και την ασφάλεια.

Ενδεικτική της ρευστότητας της κατάστασης είναι και η πρόσφατη εξέλιξη με τον Λατίνο Πατριάρχη Ιεροσολύμων, στον οποίο αρχικά είχε απαγορευθεί η είσοδος στον Πανάγιο Τάφο την Κυριακή των Βαΐων, για να ανατραπεί τελικά η απόφαση μετά από κυβερνητική παρέμβαση.

Παράλληλα, έντονη είναι η αβεβαιότητα και για τις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας στους Αγίους Τόπους. Το εάν οι ναοί θα λειτουργήσουν κανονικά και αν θα επιτραπεί η παρουσία πιστών εξαρτάται άμεσα από την εξέλιξη των πολεμικών επιχειρήσεων.

Το πλέον κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει πρακτικό: ακόμη και αν η αφή πραγματοποιηθεί, με ποιον τρόπο θα φτάσει το Άγιο Φως στην Ελλάδα; Οι συνεχιζόμενες επιθέσεις και η γενικότερη αστάθεια δημιουργούν σοβαρά εμπόδια στη μεταφορά του. Παρά τις δυσκολίες, εκφράζεται η πεποίθηση ότι, μέσω συνεργασίας μεταξύ των ελληνικών και ισραηλινών αρχών, θα βρεθεί λύση.

Σε κάθε περίπτωση, το φετινό Πάσχα φαίνεται πως θα σημαδευτεί από πρωτόγνωρες συνθήκες, με την παράδοση να δοκιμάζεται, αλλά και την διπλωματία να καλείται να διασφαλίσει τη συνέχισή της.