Basketgate: Τρεις φανέλες, 930.000 ευρώ και ένα μπάσκετ που ζητά απαντήσεις — Όταν οι σκιές πνίγουν το παρκέ
Οι φανέλες του Ολυμπιακού που φέρονται να εντοπίστηκαν στην κατοχή διαιτητή, τα εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ που κατασχέθηκαν και τα έξι πρόσωπα στο επίκεντρο της δικαστικής έρευνας συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό. Κανένα εύρημα δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ενοχής. Όμως, όταν το ελληνικό μπάσκετ βυθίζεται σε τέτοιες σκιές, οι υπεκφυγές δεν αρκούν και η σιωπή δεν μπορεί να βαφτίζεται απάντηση.
Τρεις φανέλες του Ολυμπιακού, περισσότερα από 930.000 ευρώ και μια υπόθεση που εξακολουθεί να ταράζει τα θεμέλια του ελληνικού μπάσκετ. Το Basketgate αποκτά νέα διάσταση, καθώς, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, οι συγκεκριμένες εμφανίσεις φέρονται να εντοπίστηκαν στην κατοχή της διαιτητή Βάσως Τσαρούχα, στο πλαίσιο των αστυνομικών ερευνών.
Και κάπου εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Όχι για όσους βιάζονται να μοιράσουν καταδίκες από τον καναπέ, αλλά για ένα αθλητικό σύστημα που καλείται να απαντήσει σε ερωτήματα τα οποία δεν εξαφανίζονται με μια ανακοίνωση, ούτε θάβονται κάτω από τόνους επικοινωνιακής σκόνης.
Γιατί τρεις φανέλες δεν αποδεικνύουν παράνομη συναλλαγή. Δεν αποτελούν πειστήριο ενοχής από μόνες τους και δεν δικαιολογούν αυθαίρετα συμπεράσματα. Όταν, όμως, ένα τέτοιο εύρημα εμφανίζεται μέσα σε μια ευρύτερη έρευνα για καταγγελίες περί χειραγώγησης αγώνων, η υποχρέωση των αρχών είναι να εξετάσουν κάθε λεπτομέρεια. Και η υποχρέωση των θεσμών είναι να μην αντιμετωπίζουν την απαίτηση για διαφάνεια σαν ενοχλητικό θόρυβο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στον συγκεκριμένο χώρο δεν εντοπίστηκαν εμφανίσεις άλλων ομάδων. Είναι μια λεπτομέρεια που προκαλεί συζήτηση, όχι μια απόδειξη που επιτρέπει αυθαίρετες ετυμηγορίες. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι σημαίνουν αυτά τα ευρήματα μέσα στο σύνολο της δικογραφίας και ποιες εξηγήσεις μπορούν να δοθούν. Εκεί πρέπει να πέσει φως — όχι να στηθεί λαϊκό δικαστήριο, αλλά ούτε να κατέβουν τα ρολά μέχρι να ξεθυμάνει η επικαιρότητα.
Τα 930.000 ευρώ δεν είναι ψιλά στο συρτάρι
Περισσότερα από 930.000 ευρώ φέρονται να κατασχέθηκαν στις έρευνες σε κατοικίες εμπλεκομένων. Μαζί τους, κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές, αποθηκευτικά μέσα, αναμνηστικά και άλλα αντικείμενα που εξετάζονται από τις αρχές.
Το ποσό είναι τεράστιο. Είναι αρκετό για να προκαλέσει εύλογα ερωτήματα και να απαιτήσει συγκεκριμένες απαντήσεις. Δεν είναι, όμως, από μόνο του απόδειξη διαφθοράς. Η προέλευσή του, η αιτιολόγηση της κατοχής του και οποιαδήποτε πιθανή σύνδεσή του με τις ερευνώμενες πράξεις πρέπει να τεκμηριωθούν.
Εδώ δεν χωρούν ούτε αφελείς δικαιολογίες ούτε αυθαίρετες κατηγορίες. Αν τα χρήματα έχουν νόμιμη προέλευση, αυτό πρέπει να αποσαφηνιστεί. Αν προκύψουν στοιχεία που τα συνδέουν με παράνομες πράξεις, οι υπεύθυνοι πρέπει να λογοδοτήσουν. Τόσο απλά. Όλα τα υπόλοιπα είναι θόρυβος που δεν βοηθά ούτε την έρευνα ούτε την αλήθεια.
Το μπάσκετ δεν είναι προσωπικό μαγαζί κανενός
Στο επίκεντρο της δικαστικής διαδικασίας βρίσκονται ο Βαγγέλης Λιόλιος, η Βάσω Τσαρούχα, ο Πέτρος Παπαπέτρου, ο Τάσος Πηλοΐδης, ο Ηλίας Κορομηλάς και ο Γιώργος Μαυραγάνης. Οι εμπλεκόμενοι έχουν λάβει προθεσμία για να απολογηθούν και η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη. Κανείς δεν έχει κριθεί τελεσίδικα ένοχος για την υπόθεση.
Αλλά ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: το τεκμήριο αθωότητας δεν είναι ασπίδα απέναντι στις ερωτήσεις. Είναι θεμελιώδης εγγύηση απέναντι στην αυθαίρετη καταδίκη. Δεν απαγορεύει την κριτική, δεν ακυρώνει την ανάγκη ελέγχου και δεν υποχρεώνει κανέναν να κάνει πως δεν βλέπει μια υπόθεση που προκαλεί σεισμό στον χώρο του αθλητισμού.
Όταν η έρευνα αγγίζει πρόσωπα με θεσμική ισχύ, η απαίτηση για διαφάνεια γίνεται ακόμη πιο επιτακτική. Όχι επειδή η θέση κάποιου αποτελεί απόδειξη ενοχής, αλλά επειδή κανένα αξίωμα δεν μπορεί να μετατρέπεται σε προνόμιο αποφυγής του ελέγχου.
Το ελληνικό μπάσκετ δεν ανήκει σε παράγοντες, διαιτητές, διοικήσεις ή κλειστούς κύκλους επιρροής. Ανήκει στους αθλητές που ιδρώνουν, στους προπονητές που δουλεύουν, στα σωματεία που παλεύουν να επιβιώσουν και στους φιλάθλους που πληρώνουν για να δουν έναν αγώνα και να πιστεύουν ότι το αποτέλεσμα θα κριθεί στο παρκέ.
Αυτοί είναι που δικαιούνται να απαιτούν απαντήσεις. Και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να τους αντιμετωπίζει σαν αφελείς θεατές που πρέπει απλώς να χειροκροτούν και να σωπαίνουν.
Η μεγαλύτερη ζημιά γίνεται όταν η καχυποψία γίνεται κανονικότητα
Το χειρότερο σε μια τέτοια υπόθεση δεν είναι μόνο η πιθανότητα να αποδειχθούν σοβαρές παραβάσεις. Είναι ότι η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να δηλητηριάσει κάθε συζήτηση για τη διαιτησία, κάθε αμφισβητούμενο σφύριγμα και κάθε κρίσιμο αποτέλεσμα.
Όταν η εμπιστοσύνη διαβρώνεται, ο φίλαθλος αρχίζει να αμφιβάλλει ακόμη και για όσα δεν έχουν καμία σχέση με την υπόθεση. Ο διαιτητής που κάνει λάθος κινδυνεύει να αντιμετωπίζεται ως ύποπτος. Ο αθλητής που κερδίζει μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με άδικες σκιές. Και ένας ολόκληρος χώρος κινδυνεύει να πληρώσει το τίμημα μιας κρίσης που πρέπει να διαλευκανθεί με στοιχεία και όχι με φήμες.
Αυτό ακριβώς οφείλουν να αποτρέψουν οι αρμόδιες αρχές και οι αθλητικοί θεσμοί. Με διαφανείς διαδικασίες, ουσιαστικό έλεγχο και απαντήσεις που αντέχουν στην εξέταση. Όχι με επικοινωνιακά τεχνάσματα, όχι με επιλεκτικές ευαισθησίες και όχι με την προσδοκία ότι ο κόσμος θα κουραστεί να ρωτά.
Το Basketgate δεν θα κριθεί από τον αριθμό των πρωτοσέλιδων ούτε από το πόσο δυνατά θα φωνάξει η κάθε πλευρά. Θα κριθεί από τα στοιχεία, τις απολογίες και τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Αλλά η αξιοπιστία του ελληνικού μπάσκετ κρίνεται ήδη από το αν οι θεσμοί θα αντιμετωπίσουν την κρίση με σοβαρότητα ή θα περιοριστούν στη διαχείριση της ζημιάς.
Τρεις φανέλες δεν είναι καταδίκη. Τα 930.000 ευρώ δεν είναι αυτόματα ενοχή. Έξι κατηγορούμενοι δεν είναι έξι ένοχοι. Αλλά ούτε η σιωπή είναι διαφάνεια ούτε τα αξιώματα είναι πιστοποιητικά υπεράνω ελέγχου. Το ελληνικό μπάσκετ δεν χρειάζεται άλλους προστάτες της εικόνας του. Χρειάζεται την αλήθεια, ολόκληρη και χωρίς εκπτώσεις. Γιατί αν το αποτέλεσμα ενός αγώνα πρέπει να κρίνεται στο παρκέ, τότε και η αξιοπιστία του αθλήματος πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη — όχι να απαιτείται με το ζόρι.



