«Καλή λευτεριά στο μπάσκετ»: Η ώρα της κάθαρσης ήρθε – Οι αδικημένοι διαιτητές, τα χαμένα ταλέντα και οι ευθύνες που δεν μπορούν να θαφτούν
Η επιστολή του Χάρη Κούλη γίνεται σύμβολο μιας βαθιάς κρίσης εμπιστοσύνης. Μετά τις δικαστικές εξελίξεις στο αποκαλούμενο «Basketgate», το ελληνικό μπάσκετ καλείται να απαντήσει σε τρία αμείλικτα ερωτήματα: ποιοι αδικήθηκαν, ποιοι αποκλείστηκαν και ποιος θα ελέγξει πραγματικά το σύστημα της διαιτησίας;
Η κρίση που συγκλονίζει το ελληνικό μπάσκετ δεν είναι απλώς μια διοικητική αναταραχή. Είναι μια σκληρή δοκιμασία για την αξιοπιστία των θεσμών, την αξιοκρατία στη διαιτησία και την εμπιστοσύνη ανθρώπων που υπηρέτησαν το άθλημα, αλλά αισθάνθηκαν ότι η συνέπεια και η αφοσίωσή τους δεν είχαν την ίδια αξία με τις διασυνδέσεις και την πρόσβαση στα κέντρα αποφάσεων.
Οι δικαστικές εξελίξεις στο αποκαλούμενο «Basketgate», με τις προφυλακίσεις προσώπων που συνδέονται με την υπόθεση, έχουν εντείνει την ανάγκη για απαντήσεις. Οι κατηγορίες πρέπει να κριθούν από τη Δικαιοσύνη και η ευθύνη κάθε εμπλεκομένου να αποδειχθεί με στοιχεία. Όμως η θεσμική ανάγκη για διαφάνεια δεν μπορεί να περιμένει μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι δικαστικές διαδικασίες.
Στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης βρίσκεται η επιστολή του διαιτητή Χάρη Κούλη, ο οποίος επέλεξε να αποχωρήσει από τους αγωνιστικούς χώρους και περιέγραψε με λόγια που προκαλούν έντονο προβληματισμό το αίσθημα προδοσίας που μπορεί να βιώσει ένας άνθρωπος όταν θεωρεί ότι η αγάπη του για το άθλημα χρησιμοποιείται από άλλους για σκοπούς ξένους προς αυτό.
«Πρόκειται για προδοσία της αφοσίωσής σου και εκμετάλλευση της αγάπης σου για το άθλημα», έγραψε, περιγράφοντας ένα περιβάλλον στο οποίο, κατά την άποψή του, η αξιοπρέπεια των λειτουργών του μπάσκετ κινδύνευε να γίνει εργαλείο στα χέρια ισχυρών παραγόντων.
Το μήνυμά του δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη δικαστική διερεύνηση. Μπορεί, όμως, να λειτουργήσει ως αφορμή για μια ουσιαστική συζήτηση: πόσοι άνθρωποι αισθάνθηκαν ότι παραμερίστηκαν, πόσες καριέρες επηρεάστηκαν από αμφισβητούμενες αποφάσεις και πόσες ευκαιρίες χάθηκαν χωρίς να δοθούν πειστικές εξηγήσεις;
Η νέα εποχή στην ΕΟΚ δεν θα κριθεί από τις εξαγγελίες περί κάθαρσης, αλλά από τις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν. Και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί συγκεκριμένες ενέργειες, διαφανείς διαδικασίες και έλεγχο χωρίς εξαιρέσεις.
Πρώτον: επανεξέταση όλων των καταγγελιών για αδικίες στη διαιτησία
Διαιτητές, παρατηρητές και κομισάριοι που υποστηρίζουν ότι αδικήθηκαν, υποβιβάστηκαν ή αποκλείστηκαν άδικα από τους πίνακες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν σε μια ανεξάρτητη και αξιόπιστη διαδικασία επανεξέτασης.
Οι καταγγελίες δεν πρέπει ούτε να απορρίπτονται συλλήβδην ούτε να γίνονται αυτομάτως αποδεκτές. Χρειάζονται φάκελοι, αιτιολογημένες αποφάσεις, σύγκριση αξιολογήσεων και σαφή κριτήρια. Όπου διαπιστώνονται αδικίες, η αποκατάσταση πρέπει να είναι πραγματική και όχι επικοινωνιακή.
Γιατί η αξιοκρατία δεν μπορεί να αποτελεί σύνθημα που επιστρατεύεται μόνο όταν αλλάζουν οι διοικήσεις. Πρέπει να αποδεικνύεται στην πράξη, ακόμη κι όταν η εφαρμογή της φέρνει σε δύσκολη θέση ισχυρούς παράγοντες.
Δεύτερον: ίσες ευκαιρίες για τους νέους διαιτητές
Το ελληνικό μπάσκετ δεν έχει την πολυτέλεια να χάνει νέους ανθρώπους που διαθέτουν ταλέντο, γνώσεις και διάθεση να εξελιχθούν. Κάθε καταγγελία για αποκλεισμό νέων διαιτητών λόγω προσωπικών αντιπαραθέσεων, πιέσεων ή αδιαφανών αξιολογήσεων πρέπει να εξεταστεί με σοβαρότητα.
Η λύση δεν είναι να αντικατασταθούν οι παλιοί «ημέτεροι» από νέους «ημέτερους». Είναι να καταργηθεί κάθε λογική εξάρτησης από πρόσωπα και μηχανισμούς και να θεσπιστούν αξιολογήσεις με σαφή, δημοσιευμένα και ελέγξιμα κριτήρια.
Οι νέοι διαιτητές πρέπει να γνωρίζουν τι απαιτείται για να προχωρήσουν, πώς αξιολογούνται και πώς μπορούν να αμφισβητήσουν μια απόφαση που θεωρούν άδικη. Χωρίς αυτές τις εγγυήσεις, κάθε υπόσχεση για ανανέωση θα κινδυνεύει να μείνει κενό γράμμα.
Τρίτον: έλεγχος ευθυνών σε όλα τα επίπεδα
Η διερεύνηση δεν μπορεί να περιορίζεται στα πρόσωπα που βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο των δικαστικών εξελίξεων. Εφόσον υπάρχουν ενδείξεις για πιέσεις, παρεμβάσεις, χειραγώγηση αξιολογήσεων ή άλλες παρατυπίες, αυτές πρέπει να εξεταστούν ανεξάρτητα από τη θέση και την ισχύ όσων ενδέχεται να εμπλέκονται.
Αυτό αφορά κάθε επίπεδο της διαιτησίας: τους αξιολογητές, τους αρμόδιους για τους πίνακες, τις διοικήσεις των συνδέσμων και όσους είχαν θεσμική ευθύνη για τη λειτουργία του συστήματος.
Όμως υπάρχει μια κρίσιμη διαφορά: άλλο η ανάγκη να διερευνηθούν καταγγελίες και άλλο η εκ των προτέρων καταδίκη ανθρώπων. Κανένας διαιτητής της κορυφαίας κατηγορίας, κανένας πρόεδρος συνδέσμου και κανένας παράγοντας δεν πρέπει να απομακρύνεται επειδή απλώς κατονομάστηκε ή κατηγορήθηκε. Όπου αποδεικνύονται παραβάσεις, πρέπει να εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις, με βάση τους κανονισμούς και τις εγγυήσεις δίκαιης διαδικασίας.
Η κάθαρση δεν θα είναι αξιόπιστη αν μετατραπεί σε κυνήγι προσώπων. Θα είναι αξιόπιστη μόνο αν αποδειχθεί ότι οι κανόνες ισχύουν για όλους, χωρίς ασυλίες αλλά και χωρίς αυθαίρετες αποφάσεις.
Η νέα διοίκηση θα κριθεί από όσα τολμήσει να ελέγξει
Η ΕΟΚ βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη δοκιμασία. Δεν αρκεί να αλλάξουν τα πρόσωπα στην κορυφή, αν παραμείνουν αδιαφανείς οι διαδικασίες, ανεξέλεγκτες οι αξιολογήσεις και αναπάντητα τα ερωτήματα όσων υποστηρίζουν ότι παραγκωνίστηκαν.
Χρειάζεται ανεξάρτητος έλεγχος των καταγγελιών, δημοσιοποίηση σαφών κριτηρίων αξιολόγησης, αιτιολόγηση των αποφάσεων και ουσιαστική προστασία όσων καταγγέλλουν πιέσεις. Χρειάζεται, πάνω απ’ όλα, ένα σύστημα που να μην εξαρτά την επαγγελματική πορεία ενός διαιτητή από το αν διατηρεί καλές σχέσεις με τους ισχυρούς.
Η επιστολή του Χάρη Κούλη υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε διοικητική απόφαση υπάρχουν άνθρωποι, διαδρομές και αξιοπρέπειες. Και όταν ένας άνθρωπος φτάνει στο σημείο να αποχωρεί νιώθοντας ότι δεν μπορεί να υπηρετήσει το άθλημα με καθαρή συνείδηση, το πρόβλημα δεν λύνεται με μια ανακοίνωση.
«Καλή λευτεριά στο μπάσκετ», έγραψε ο Κούλης. Η φράση μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από ένα σύνθημα, μόνο αν συνοδευτεί από πράξεις: αλήθεια, διαφάνεια, λογοδοσία και ίσοι κανόνες για όλους.
Η πραγματική κάθαρση δεν χρειάζεται προαποφασισμένους ενόχους. Χρειάζεται να μη μείνει καμία σοβαρή καταγγελία ανεξέταστη και κανένα τεκμηριωμένο παράπτωμα χωρίς συνέπειες.
Και τότε, ίσως, οι άνθρωποι που αγαπούν το ελληνικό μπάσκετ να μπορούν να χειροκροτούν χωρίς φόβο, να κρίνουν χωρίς να υπολογίζουν συσχετισμούς και να πιστεύουν ξανά ότι στο παρκέ μετρούν οι κανόνες και όχι οι μηχανισμοί εξουσίας.
Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ:



