«Δεν είναι όλοι αθώοι» – Σεισμός στο ελληνικό μπάσκετ!
Η τηλεοπτική παρέμβαση κατηγορουμένου για την υπόθεση των χειραγωγημένων αγώνων ανοίγει νέο κεφάλαιο: Το αφήγημα της πλεκτάνης δέχεται ισχυρό πλήγμα, ενώ στο προσκήνιο έρχονται οι σχέσεις, οι ευθύνες και οι θεσμικές εκπτώσεις. Άλλο η ποινική ενοχή και άλλο η θεσμική έκθεση. Και στο ελληνικό μπάσκετ κάποιοι φαίνεται πως έχουν ξεχάσει ακόμη και τα στοιχειώδη όρια.
Μέχρι χθες, το βασικό αφήγημα ήταν σχεδόν μονότονο: ανεπαρκή στοιχεία, αθώοι κατηγορούμενοι, κατασκευασμένες εντυπώσεις και μια δήθεν πλεκτάνη σε βάρος ανθρώπων που βρέθηκαν στο στόχαστρο των αρχών.
Η τηλεοπτική παρέμβαση στον ΣΚΑΪ κατηγορουμένου, ο οποίος βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό για την υπόθεση των χειραγωγημένων αγώνων στο ελληνικό μπάσκετ, έρχεται να ανατρέψει αυτή την εικόνα και να δημιουργήσει νέα δεδομένα στη δημόσια συζήτηση.
Η φράση «δεν είναι όλοι αθώοι» δεν είναι μια συνηθισμένη τοποθέτηση. Είναι μια παραδοχή με ιδιαίτερο βάρος, καθώς προέρχεται από την πλευρά ανθρώπου που βρίσκεται ο ίδιος υπό δικαστική διερεύνηση. Δεν αποτελεί, ασφαλώς, δικαστική απόφαση ούτε αποδεικνύει την ενοχή οποιουδήποτε. Αποτελεί, όμως, μια σαφή απομάκρυνση από το απόλυτο αφήγημα ότι όλα είναι κατασκευασμένα, ότι δεν υπάρχει τίποτα και ότι όλοι βρίσκονται αδίκως στο κάδρο.
Το σκάνδαλο δεν εξαφανίζεται επειδή κάποιοι δεν θέλουν να το βλέπουν.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της παρέμβασης. Ο κατηγορούμενος δεν επιχειρεί απλώς να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Επιχειρεί να διαχωρίσει τη δική του θέση από εκείνους που, κατά την εκτίμησή του, είχαν ουσιαστικότερο ρόλο στην υπόθεση.
Με τη χαρακτηριστική αναφορά ότι «μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά», περιγράφει τον εαυτό του ως πρόσωπο που ενδέχεται να συμπαρασύρθηκε από μια ευρύτερη υπόθεση, χωρίς να έχει την ίδια ευθύνη με άλλους εμπλεκομένους.
Πρόκειται για μια προφανή προσπάθεια υπεράσπισης, η οποία ασφαλώς θα αξιολογηθεί από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές. Δεν μπορεί, ωστόσο, να αγνοηθεί η σημασία της χρονικής στιγμής και του περιεχομένου της τοποθέτησης.
Όταν κάποιος αποδέχεται ότι δεν είναι όλοι αθώοι, αλλά ταυτόχρονα διεκδικεί διαφορετική μεταχείριση για τον εαυτό του, το επόμενο ερώτημα είναι αναπόφευκτο: ποιοι είχαν πραγματικό ρόλο, ποιοι γνώριζαν, ποιοι συμμετείχαν και ποιοι απλώς βρέθηκαν στον ίδιο κύκλο επαφών;
Η έρευνα οφείλει να απαντήσει με στοιχεία, όχι με εντυπώσεις. Και η Δικαιοσύνη να διαχωρίσει χωρίς εκπτώσεις εκείνους που ενδεχομένως είχαν ουσιαστική συμμετοχή από όσους δεν προκύπτει ότι τέλεσαν οποιαδήποτε αξιόποινη πράξη.
Εκεί, όμως, αρχίζει το πραγματικά δύσκολο κομμάτι για το ελληνικό μπάσκετ.
Η επίκληση κοινωνικών και επαγγελματικών σχέσεων, φιλικών συναντήσεων και τυχαίων επαφών μπορεί να αποτελεί μέρος της υπερασπιστικής γραμμής ενός κατηγορουμένου. Δεν αρκεί, όμως, για να εξαφανίσει τα ερωτήματα που γεννά η θεσμική συνύπαρξη διαιτητών και παραγόντων.
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: μια κοινωνική επαφή δεν συνιστά αυτομάτως ποινικό αδίκημα. Δεν αποδεικνύει από μόνη της συνεννόηση, εξυπηρέτηση ή χειραγώγηση. Όμως, στον χώρο της διαιτησίας, η εικόνα δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Είναι μέρος της αξιοπιστίας του θεσμού.
Και εδώ δεν χωρούν μισόλογα.
Δεν γίνεται ένας διαιτητής να διατηρεί στενές κοινωνικές σχέσεις με παράγοντες ομάδων, των οποίων τις αναμετρήσεις ενδέχεται να κληθεί να διευθύνει, και να θεωρεί ότι δεν υπάρχει ούτε καν ζήτημα θεσμικής δεοντολογίας.
Δεν γίνεται να υπάρχουν ανεξέλεγκτες προσωπικές συναναστροφές με προέδρους και διοικητικούς παράγοντες ΚΑΕ ή ερασιτεχνικών σωματείων, όταν οι ίδιοι άνθρωποι ενδέχεται να επηρεάζονται άμεσα από τους ορισμούς διαιτητών, κομισαρίων και παρατηρητών.
Δεν γίνεται κάποιος να βρίσκεται στη μία πλευρά του γηπέδου ως παρατηρητής διαιτησίας και στην άλλη να διατηρεί σχέσεις οικειότητας με πρόσωπα που έχουν άμεσο αγωνιστικό και διοικητικό συμφέρον από τη λειτουργία του συστήματος.
Η διαιτησία δεν χρειάζεται απλώς να είναι καθαρή. Πρέπει να μην αφήνει ούτε τη σκιά ότι δεν είναι.
Αυτό είναι το σημείο που ορισμένοι εξακολουθούν να κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν.
Η ποινική ευθύνη είναι εξατομικευμένη και αποδεικνύεται στο δικαστήριο. Δεν υπάρχουν συλλογικές καταδίκες, ούτε μπορεί κάποιος να θεωρείται ένοχος επειδή γνώριζε, συναντούσε ή συνομιλούσε με έναν άλλον άνθρωπο.
Υπάρχει, όμως, και η θεσμική ευθύνη. Υπάρχει η υποχρέωση αυτοσυγκράτησης. Υπάρχει η ανάγκη να διατηρούνται αποστάσεις εκεί όπου οι επαγγελματικοί ρόλοι απαιτούν αμεροληψία.
Και υπάρχει, πάνω απ' όλα, η υποχρέωση όσων υπηρετούν τη διαιτησία να προστατεύουν το κύρος της, ακόμη και από συμπεριφορές που μπορεί να μην είναι ποινικά κολάσιμες, αλλά δημιουργούν εύλογα ερωτήματα.
Δεν μπορεί κάθε φορά που προκύπτει ένα δυσάρεστο ερώτημα να επιστρατεύεται η ίδια βολική απάντηση: «Ήταν μια κοινωνική συνάντηση».
Δεν μπορεί η θεσμική δεοντολογία να ενεργοποιείται επιλεκτικά, ανάλογα με το ποιος βρίσκεται στο κάδρο. Και δεν μπορεί η αξιοπιστία της διαιτησίας να εξαρτάται από το αν κάποιος αποδειχθεί τελικά ένοχος ή αθώος σε μια ποινική διαδικασία.
Το ελληνικό μπάσκετ έχει πληρώσει ακριβά την καχυποψία, τις προσωπικές εξαρτήσεις, τις αδιαφανείς σχέσεις και την αίσθηση ότι ορισμένοι κινούνται σε ένα σύστημα χωρίς πραγματικούς ελέγχους.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να επιλεγούν στρατόπεδα, ούτε να στηθούν πρόχειρα λαϊκά δικαστήρια. Είναι να φωτιστεί κάθε πτυχή της υπόθεσης, να αξιολογηθεί κάθε στοιχείο και να αποδοθούν οι ευθύνες εκεί όπου πραγματικά ανήκουν.
Δεν έχουν όλοι την ίδια θέση. Δεν έχουν όλοι τον ίδιο ρόλο. Δεν έχουν όλοι την ίδια ευθύνη. Και ακριβώς γι' αυτό απαιτείται αυστηρή εξατομίκευση, όχι οριζόντιες ισοπεδώσεις και βολικές γενικεύσεις.
Όσοι δεν έχουν εμπλοκή σε παράνομες πράξεις δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν από μια πλήρη και διαφανή διερεύνηση. Όσοι, όμως, χρησιμοποίησαν ή ενδεχομένως εκμεταλλεύτηκαν τη θέση, τις διασυνδέσεις και την επιρροή τους, δεν μπορούν να κρυφτούν πίσω από την ιδέα ότι όλοι είναι ίδιοι και όλοι διώκονται άδικα.
Το ελληνικό μπάσκετ έχει πληρώσει ακριβά την καχυποψία, τις προσωπικές εξαρτήσεις, τις αδιαφανείς σχέσεις και την αίσθηση ότι ορισμένοι κινούνται σε ένα σύστημα χωρίς πραγματικούς ελέγχους.
Το «δεν είναι όλοι αθώοι» δεν αποτελεί ετυμηγορία. Είναι, όμως, μια φράση που επιβάλλει να σταματήσει η εύκολη άρνηση και να αρχίσουν οι δύσκολες απαντήσεις.
Γιατί το πραγματικό σκάνδαλο δεν θα είναι μόνο ό,τι ενδεχομένως αποδειχθεί ότι συνέβη. Θα είναι και αν, μετά από όλα αυτά, το ελληνικό μπάσκετ επιλέξει για ακόμη μία φορά να κοιτάξει αλλού, να συγκαλύψει τις θεσμικές του αδυναμίες και να συνεχίσει σαν να μη συνέβη τίποτα.
Η Δικαιοσύνη οφείλει να αποδώσει ευθύνες. Το μπάσκετ, όμως, οφείλει να καθαρίσει το σπίτι του. Και αυτή τη φορά δεν υπάρχουν περιθώρια για άλλες εκπτώσεις.
Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ:



