Ακρίβεια χωρίς φρένο: Αυξήσεις σε τρόφιμα και βασικά αγαθά

Νέο κύμα ανατιμήσεων αναμένεται να πλήξει τα ελληνικά νοικοκυριά το επόμενο διάστημα, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή προκαλεί αλυσιδωτές επιβαρύνσεις στο κόστος ενέργειας, μεταφορών και πρώτων υλών.

Οι πιέσεις έχουν ήδη αρχίσει να μεταφέρονται στην αγορά, με στελέχη του λιανεμπορίου να εκτιμούν ότι οι πρώτες ουσιαστικές αυξήσεις θα γίνουν αισθητές μέσα στον Μάιο, όταν οι ανατιμήσεις θα αρχίσουν να περνούν στα ράφια.

Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, οι προμηθευτικές εταιρείες είχαν «παγώσει» προηγούμενες αυξήσεις λόγω αβεβαιότητας, ωστόσο η άνοδος του κόστους παραγωγής –κυρίως από τα καύσιμα και τα μεταφορικά– οδηγεί πλέον σε αναπόφευκτη μετακύλιση των επιβαρύνσεων στους καταναλωτές.

Τρόφιμα πρώτης ανάγκης στο επίκεντρο

Οι πρώτες αυξήσεις αναμένονται σε βασικές κατηγορίες τροφίμων, με το κρέας, τα γαλακτοκομικά, τα ζυμαρικά και τα δημητριακά να δέχονται τις ισχυρότερες πιέσεις.

Στο μοσχαρίσιο κρέας, όπου η Ελλάδα καλύπτει περίπου το 80% των αναγκών από εισαγωγές, η αύξηση του κόστους ζωοτροφών και μεταφορών έχει ήδη ανεβάσει την τιμή παραγωγού από τα 6,50 στα 8 ευρώ το κιλό, με την τελική τιμή να πλησιάζει ακόμη και τα 19 ευρώ.

Αντίστοιχα, στα γαλακτοκομικά, το αυξημένο ενεργειακό κόστος στην επεξεργασία, ψύξη και διανομή οδηγεί σε νέες ανατιμήσεις. Η φέτα, από τα 12,30 ευρώ το κιλό, μπορεί να φτάσει έως και τα 13,80 ευρώ, ενώ το φρέσκο γάλα απειλείται με περαιτέρω άνοδο από τα 1,60 ευρώ το λίτρο.

Ανατιμήσεις και σε βασικά είδη καθημερινότητας

Η πίεση δεν περιορίζεται στα νωπά προϊόντα. Στα ζυμαρικά, η τιμή των 1,15 ευρώ μπορεί να φτάσει τα 1,30 ευρώ, ενώ στον κατεψυγμένο αρακά οι τιμές αναμένεται να κινηθούν κοντά στα 4,70 ευρώ το κιλό.

Στα δημητριακά και στον καφέ σε κάψουλες καταγράφονται επίσης ανοδικές τάσεις, ενώ ακόμη και προϊόντα όπως τα απορρυπαντικά δεν μένουν ανεπηρέαστα, με πιθανές αυξήσεις που ξεπερνούν το 10%.

Πιέσεις και στα οπωροκηπευτικά

Ιδιαίτερα εκτεθειμένος εμφανίζεται και ο κλάδος των οπωροκηπευτικών, λόγω της αύξησης στο κόστος λιπασμάτων, καυσίμων και ενέργειας. Η παραγωγή θερμοκηπίου και η συντήρηση προϊόντων επιβαρύνουν περαιτέρω το τελικό κόστος, με τους παραγωγούς να προειδοποιούν για νέες ανατιμήσεις αλλά και πιθανές ελλείψεις στην αγορά.

Το πλαφόν και οι παρενέργειες

Η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακόψει το κύμα αυξήσεων μέσω του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, το οποίο παραμένει σε ισχύ και ενδέχεται να παραταθεί. Το μέτρο περιορίζει την αισχροκέρδεια, όχι όμως και τις ίδιες τις ανατιμήσεις που προκύπτουν από το αυξημένο κόστος.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, η εφαρμογή του πλαφόν περιορίζει τον χώρο για προσφορές και εκπτώσεις, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερες ευκαιρίες για τους καταναλωτές και τελικά σε πιο «ακριβό καλάθι», ακόμη και χωρίς απότομες αυξήσεις τιμών.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να επηρεάζει την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, με άμεσο αποδέκτη –όπως πάντα– τον τελικό καταναλωτή.