AI στους ορισμούς διαιτητών: Η «επανάσταση» της ΕΟΚ και τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις
Αντικειμενικότητα μέσω αλγορίθμου ή νέα συγκέντρωση εξουσίας; Ποιος σχεδιάζει το σύστημα, ποιος ελέγχει τις παραμέτρους και ποιος λογοδοτεί όταν η τεχνητή νοημοσύνη κάνει… λάθος;
Αντικειμενικότητα μέσω αλγορίθμου ή νέα συγκέντρωση εξουσίας; Ποιος σχεδιάζει το σύστημα, ποιος ελέγχει τις παραμέτρους και ποιος λογοδοτεί όταν η τεχνητή νοημοσύνη κάνει… λάθος;
Η ΕΟΚ παρουσιάζει την εισαγωγή της Τεχνητής Νοημοσύνης στους ορισμούς διαιτητών ως ένα μεγάλο βήμα προς το μέλλον. Ένα σχέδιο που, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, αφορά περίπου 30.000 ορισμούς αγώνων κάθε χρόνο και έχει ως βασικό στόχο την ενίσχυση της αντικειμενικότητας, περιορίζοντας την ανθρώπινη παρέμβαση.
Η λέξη «αντικειμενικότητα» βρίσκεται στο επίκεντρο της επιχειρηματολογίας. «Καμία χάρη, καμία υποκειμενικότητα, κανένας φάλτσος ορισμός», είναι το μήνυμα που συνοδεύει την πρωτοβουλία.
Μόνο που πίσω από κάθε τεχνολογική επανάσταση υπάρχουν άνθρωποι. Και πίσω από κάθε αλγόριθμο υπάρχουν παράμετροι, δεδομένα, επιλογές και κανόνες.
Εδώ ακριβώς αρχίζουν τα ερωτήματα.
Ποιος ελέγχει τον αλγόριθμο;
Ένα σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης δεν είναι αυτομάτως αντικειμενικό επειδή λειτουργεί με αλγόριθμους. Η αξιοπιστία του εξαρτάται από τα δεδομένα που χρησιμοποιεί, τα κριτήρια που έχουν τεθεί και τον τρόπο με τον οποίο έχει σχεδιαστεί.
Το πρώτο και ίσως σημαντικότερο ερώτημα, λοιπόν, είναι απλό: ποιος καθορίζει τις παραμέτρους του συστήματος;
Ποιος αποφασίζει τι θεωρείται σημαντικότερο; Η εμπειρία ενός διαιτητή; Η απόδοσή του; Η διαθεσιμότητα; Η γεωγραφική απόσταση; Οι προηγούμενοι ορισμοί; Η βαθμολογία του; Και με ποιον συντελεστή υπολογίζεται κάθε παράμετρος;
Χωρίς διαφάνεια σε αυτά τα δεδομένα, η «αντικειμενικότητα» παραμένει περισσότερο διακήρυξη παρά κάτι που μπορεί να ελεγχθεί από τις ομάδες και την αθλητική κοινότητα.
Η ΚΕΔ και ο ρόλος της
Η ΕΟΚ υποστηρίζει ότι ο θεσμικός ρόλος της ΚΕΔ δεν αλλάζει και ότι η Επιτροπή παραμένει υπεύθυνη για τους ορισμούς, όπως προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι ακριβώς θα συμβαίνει στην πράξη.
Εάν ο αλγόριθμος δημιουργεί την τελική πρόταση ορισμού και η ΚΕΔ απλώς την εγκρίνει, τότε ποιος λαμβάνει ουσιαστικά την απόφαση; Η Επιτροπή ή το σύστημα;
Και κυρίως: ποιος έχει την τελική ευθύνη όταν ένας ορισμός αμφισβητείται;
Η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο υποστήριξης. Δεν μπορεί, όμως, να λειτουργεί ως «μαύρο κουτί», όπου κανείς δεν γνωρίζει πώς προέκυψε το αποτέλεσμα.
Τα οικονομικά και η ανάθεση
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά την ίδια την ανάπτυξη του συστήματος.
Ποιος το ανέπτυξε; Με ποια διαδικασία επιλέχθηκε ο ανάδοχος; Ποιο είναι το κόστος; Ποιος έχει πρόσβαση στον κώδικα και στις παραμέτρους; Υπάρχει ανεξάρτητος έλεγχος; Και υπάρχει δυνατότητα ελέγχου των αποτελεσμάτων από τις ίδιες τις ομάδες;
Πρόκειται για ερωτήματα που δεν αφορούν την τεχνοφοβία. Αφορούν την διαφάνεια.
Όταν ένα σύστημα πρόκειται να επηρεάζει χιλιάδες αγώνες και κατ’ επέκταση την αξιοπιστία των διοργανώσεων, η λογοδοσία δεν μπορεί να είναι προαιρετική.
Η συγκυρία δεν περνά απαρατήρητη
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί και ο χρονισμός της εξαγγελίας, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΟΚ και ο Βαγγέλης Λιόλιος βρίσκονται στο επίκεντρο έντονης δημόσιας συζήτησης για ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του ελληνικού μπάσκετ.
Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει καμία σκοπιμότητα. Δημιουργεί, όμως, ένα επιπλέον πεδίο για ερωτήματα σχετικά με το timing και την ανάγκη η Ομοσπονδία να παρουσιάσει με απόλυτη καθαρότητα όλες τις παραμέτρους του εγχειρήματος.
Η «πρόταση» και η ευθύνη των ομάδων
Και υπάρχει μία ακόμη λεπτομέρεια με τη δική της σημασία.
Η ίδια η ΕΟΚ καλεί τις ομάδες της GBL να αποδεχθούν την πρόταση. Αυτό σημαίνει ότι, στο συγκεκριμένο στάδιο, μιλάμε για μια πρόταση που βρίσκεται σε διαδικασία αποδοχής και όχι για ένα πλήρως εφαρμοσμένο και αμετάκλητο μοντέλο.
Άρα υπάρχει ακόμη χρόνος για διάλογο.
Και αυτός ο διάλογος πρέπει να γίνει δημόσια, θεσμικά και με συγκεκριμένες απαντήσεις.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί πράγματι να αποτελέσει ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για τη διαιτησία. Μπορεί να μειώσει την αυθαιρεσία, να περιορίσει ανθρώπινα λάθη και να προσφέρει μεγαλύτερη συνέπεια στους ορισμούς.
Όμως η πραγματική αντικειμενικότητα δεν προκύπτει απλώς επειδή ένας άνθρωπος αντικαθίσταται από έναν αλγόριθμο.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος ελέγχει τον αλγόριθμο. Ποιος έθεσε τους κανόνες του. Ποιος έχει πρόσβαση στα δεδομένα του. Ποιος μπορεί να ελέγξει το αποτέλεσμα. Και, τελικά, ποιος λογοδοτεί.
Γιατί στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η διαφάνεια δεν γίνεται λιγότερο σημαντική.
Γίνεται ακόμη πιο απαραίτητη.
Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ:
