Μελιγαλάς: Οι ευθύνες του ΕΛΑΣ έχουν ονοματεπώνυμο — Εκτελέσεις, όμηροι και βία δεν διαγράφονται από την Ιστορία

Από τον Μελιγαλά και το Κιλκίς έως τις ομηρίες και τις εκτελέσεις αντιπάλων, η δράση του ΕΛΑΣ το 1944 δεν μπορεί να παρουσιάζεται μονοδιάστατα — Η ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ τίμησε στην «Πηγάδα» τα θύματα.

Δεν αρκεί να λέμε ότι «υπήρξε βία». Πρέπει να λέμε ποιος την άσκησε, πού και εναντίον ποιων.

Και στην περίπτωση του 1944, ένα από τα βασικά ένοπλα υποκείμενα αυτής της βίας ήταν ο ΕΛΑΣ.

Ο ΕΛΑΣ υπήρξε η μεγαλύτερη ένοπλη αντιστασιακή οργάνωση της Κατοχής. Αυτό όμως δεν σβήνει τις συγκεκριμένες πράξεις βίας που καταγράφονται στη δράση μονάδων του κατά των πολιτικών και ένοπλων αντιπάλων του.

Υπάρχουν συγκεκριμένα παραδείγματα.

Στα Τζουμέρκα, εκατοντάδες χωρικοί συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν σε στρατόπεδο στο Μυρόφυλλο. Στο Βαλτέτσι Αρκαδίας, μετά τη μάχη, καταγράφονται πυρπόληση και λεηλασία του χωριού, σύλληψη 140 κατοίκων ως ομήρων και εκτέλεση 48 από αυτούς.

Αυτά δεν είναι αφηρημένες κατηγορίες.

Είναι συγκεκριμένες πράξεις, συγκεκριμένοι τόποι και συγκεκριμένα θύματα.

Το Κιλκίς: οι εκτελέσεις των αιχμαλώτων

Και υπάρχει ακόμη ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Στη μάχη του Κιλκίς, τον Νοέμβριο του 1944, οι δυνάμεις του ΕΛΑΣ επικράτησαν των αντιπάλων τους. Σύμφωνα με ιστορική καταγραφή που έχει δημοσιευθεί στην «Καθημερινή», ακολούθησαν επί τρεις ημέρες εκτελέσεις αιχμαλώτων από δυνάμεις του ΕΛΑΣ, με τις εκτιμήσεις για τα θύματα να υπερβαίνουν τις 4.000.

Εκεί ακριβώς βρίσκεται το ζήτημα της ιστορικής ευθύνης.

Η στρατιωτική νίκη είναι ένα γεγονός.

Η μεταχείριση των αιχμαλώτων είναι άλλο.

Και η εκτέλεση αιχμαλώτων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε «παράπλευρη λεπτομέρεια» επειδή οι εκτελεστές ανήκαν σε μια αντιστασιακή οργάνωση.

Μελιγαλάς: η μνήμη των θυμάτων

Στον Μελιγαλά, η συζήτηση αφορά τη βία που ακολούθησε την επικράτηση των δυνάμεων του ΕΛΑΣ στην περιοχή και τις εκτελέσεις που συνδέονται με τα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1944.

Η ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ επέλεξε σήμερα να βρεθεί στην «Πηγάδα» και να τιμήσει τα θύματα.

Η παρουσία της Αφροδίτης Λατινοπούλου δεν ήταν απλώς μια συμβολική κατάθεση στεφάνου.

Ήταν μια σαφής πολιτική τοποθέτηση υπέρ της διατήρησης της μνήμης των θυμάτων και κατά της επιλεκτικής ανάγνωσης της περιόδου.

Ο ΕΛΑΣ δεν είναι μόνο μία σελίδα

Η ιστορική αποτίμηση του ΕΛΑΣ δεν μπορεί να περιορίζεται σε μία μόνο εικόνα.

Υπήρξε δύναμη της Αντίστασης απέναντι στην Κατοχή.

Υπήρξε όμως ταυτόχρονα και πρωταγωνιστής της ένοπλης σύγκρουσης μεταξύ Ελλήνων το 1943-1944, με συγκεκριμένες επιχειρήσεις, συλλήψεις, ομηρίες, λεηλασίες, πυρπολήσεις και εκτελέσεις να καταγράφονται σε διαφορετικές περιοχές.

Αυτή είναι η δύσκολη πλευρά της Ιστορίας.

Και ακριβώς αυτή η πλευρά δεν πρέπει να σβήνεται.

Δεν χρειάζεται ούτε αγιοποίηση ούτε δαιμονοποίηση.

Χρειάζεται ονοματεπώνυμο.

ΕΛΑΣ.
Συλλήψεις.
Όμηροι.
Πυρπολήσεις.
Λεηλασίες.
Εκτελέσεις.

Όταν αυτά τα γεγονότα τεκμηριώνονται ιστορικά, δεν μπορούν να εξαφανίζονται πίσω από γενικόλογες αναφορές στην «Αντίσταση».

Η Ιστορία δεν λειτουργεί με συγχωροχάρτια

Το κρίσιμο είναι απλό:

η συμμετοχή στην Αντίσταση δεν αποτελεί συγχωροχάρτι για κάθε πράξη που διαπράχθηκε από μέλη ή μονάδες μιας ένοπλης οργάνωσης.

Όπως η συνεργασία κάποιων Ελλήνων με τις δυνάμεις Κατοχής δεν δικαιολογεί τα εγκλήματα εναντίον αμάχων, έτσι και η αντιστασιακή δράση του ΕΛΑΣ δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να διαγραφούν οι ευθύνες για εκτελέσεις, ομηρίες και άλλες πράξεις βίας.

Αυτό είναι το πραγματικό νόημα της ιστορικής μνήμης.

Να θυμόμαστε ολόκληρη την Ιστορία — όχι μόνο το κομμάτι που μας βολεύει.

Και σήμερα, από την «Πηγάδα», η ΦΩΝΗ ΛΟΓΙΚΗΣ επέλεξε να θυμίσει ακριβώς αυτό.

Δεν ξεχνάμε τους νεκρούς.
Δεν εξωραΐζουμε τους θύτες.
Δεν σβήνουμε τις ευθύνες.
Δεν παραδίδουμε την Ιστορία στην ιδεολογική λογοκρισία.

Γιατί οι νεκροί του Μελιγαλά δεν είναι υποσημείωση.

Και οι ευθύνες του ΕΛΑΣ δεν είναι ανώνυμες.