Αθήνα: Μισθοί στα ύψη… μόνο στα χαρτιά – η ακρίβεια «καταπίνει» τα εισοδήματα

Η έκθεση της Deutsche Bank αποκαλύπτει το χάσμα ανάμεσα στις αποδοχές και το κόστος ζωής: οι καθαρές απολαβές στην Αθήνα αντιστοιχούν μόλις στο 24% των αμερικανικών, ενώ η κατοικία, τα καύσιμα και τα βασικά αγαθά πλησιάζουν όλο και περισσότερο τα επίπεδα των ακριβών μητροπόλεων.

 Η Αθήνα γίνεται ολοένα και ακριβότερη για εκείνους που ζουν και εργάζονται σε αυτήν. Το πρόβλημα, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στην άνοδο των τιμών. Βρίσκεται κυρίως στην τεράστια απόσταση που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στο κόστος ζωής και στα εισοδήματα.

Η ελληνική πρωτεύουσα καλείται πλέον να λειτουργήσει ως μία σύγχρονη ευρωπαϊκή μητρόπολη, χωρίς όμως οι μισθοί των κατοίκων της να έχουν ακολουθήσει την αντίστοιχη πορεία.

Η εικόνα που αποτυπώνει η έκθεση «Mapping the World’s Prices 2026» της Deutsche Bank είναι χαρακτηριστική: οι καθαρές μηνιαίες απολαβές στην Αθήνα αντιστοιχούν μόλις στο 24% των αμερικανικών, ενώ το κόστος ζωής φτάνει στο 62,4% του επιπέδου των Ηνωμένων Πολιτειών.

Με απλά λόγια, ο Αθηναίος δεν αμείβεται όπως ένας εργαζόμενος στις μεγάλες αμερικανικές μητροπόλεις, καλείται όμως να αντιμετωπίσει ολοένα περισσότερες τιμές που πλησιάζουν εκείνες των ακριβών διεθνών αγορών.

Και αυτή ακριβώς είναι η μεγάλη παγίδα.

Οι μισθοί ανεβαίνουν, αλλά τα ενοίκια τρέχουν πολύ γρηγορότερα

Ο μέσος καθαρός μηνιαίος μισθός στην Αθήνα διαμορφώνεται στα 1.321 δολάρια, περίπου 1.156 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 61,3% σε σχέση με το 2016.

Μόνο που η συγκεκριμένη αύξηση μοιάζει μικρή όταν συγκρίνεται με το κόστος της στέγασης.

Το ενοίκιο για ένα διαμέρισμα τριών υπνοδωματίων στο κέντρο της Αθήνας ανέρχεται πλέον στα 1.330 δολάρια, περίπου 1.163 ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 144,2% μέσα σε μία δεκαετία.

Έτσι, ένα ενοίκιο μπορεί πλέον να απορροφήσει σχεδόν ολόκληρο τον μέσο καθαρό μισθό ενός εργαζομένου.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική για ένα ζευγάρι δύο εργαζομένων. Με δύο μισθούς και ένα τέτοιο ενοίκιο, απομένουν περίπου 1.312 δολάρια μετά τη στέγαση.

Δηλαδή, ένα τεράστιο μέρος του εισοδήματος εξαφανίζεται πριν καν πληρωθούν λογαριασμοί, τρόφιμα, μετακινήσεις, καύσιμα και οποιαδήποτε άλλη καθημερινή ανάγκη.

Η κατοικία γίνεται προνόμιο

Ακόμη δυσκολότερη γίνεται η εικόνα για όσους θέλουν να αγοράσουν σπίτι.

Η τιμή αγοράς ανά τετραγωνικό μέτρο στο κέντρο της Αθήνας έχει αυξηθεί κατά περίπου 150% μέσα σε δέκα χρόνια, φτάνοντας τα 4.016 δολάρια ή περίπου 3.513 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα τεράστιο πρόβλημα για τη νέα γενιά.

Η ιδιοκατοίκηση, που επί δεκαετίες αποτελούσε έναν από τους βασικούς μηχανισμούς οικονομικής ασφάλειας των ελληνικών οικογενειών, απομακρύνεται πλέον από τα μεσαία εισοδήματα.

Για έναν νέο εργαζόμενο, η αγορά κατοικίας δεν αποτελεί απλώς δύσκολο στόχο. Σε πολλές περιπτώσεις μοιάζει με μακρινό όνειρο.

Και όταν η αγορά είναι απρόσιτη, η μοναδική επιλογή είναι η ενοικίαση.

Όμως και εκεί η κατάσταση έχει γίνει ασφυκτική.

Βενζίνη ακριβότερη από τη Νέα Υόρκη

Η πίεση δεν περιορίζεται στη στέγη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βενζίνη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η τιμή της στην Αθήνα είναι κατά 209% υψηλότερη από τη Νέα Υόρκη, κατατάσσοντας την ελληνική πρωτεύουσα στην ένατη θέση μεταξύ των ακριβότερων πόλεων διεθνώς για το συγκεκριμένο κόστος.

Η σύγκριση είναι εντυπωσιακή, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η τεράστια διαφορά των εισοδημάτων.

Αλλά η ακρίβεια δεν σταματά στο πρατήριο.

Ένα Levi’s 501 στην Ελλάδα αντιστοιχεί στο 138% της αμερικανικής τιμής, το γρήγορο φαγητό στο 85%, τα αναψυκτικά στο 76%, ο καπουτσίνο στο 70% και η εγχώρια μπίρα στο 64% των αντίστοιχων τιμών της Νέας Υόρκης.

Το κόστος του σούπερ μάρκετ βρίσκεται στο 55% των τιμών της Νέας Υόρκης, έχοντας αυξηθεί κατά 20,5% μέσα στη δεκαετία.

Ποσοστό που μπορεί να φαίνεται χαμηλό σε μία διεθνή σύγκριση, αλλά για ένα ελληνικό νοικοκυριό με σαφώς χαμηλότερο εισόδημα μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση.

Το πρόβλημα είναι η αγοραστική δύναμη

Εδώ βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης.

Δεν αρκεί να αυξάνεται ο ονομαστικός μισθός.

Αυτό που έχει σημασία για τον εργαζόμενο είναι τι μπορεί να αγοράσει με τον μισθό του.

Αν ένας μισθός αυξηθεί κατά 5%, αλλά το ενοίκιο αυξηθεί κατά 10%, τα τρόφιμα κατά 7% και η ενέργεια κατά 8%, η πραγματική οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού δεν βελτιώνεται.

Μπορεί μάλιστα να επιδεινώνεται.

Αυτό ακριβώς περιγράφει η σημερινή Αθήνα.

Μισθοί που αυξάνονται, αλλά δεν προλαβαίνουν το κόστος της καθημερινότητας.

Ενοίκια που ανεβαίνουν πολύ ταχύτερα από τις αποδοχές.

Ακίνητα που απομακρύνονται από τη δυνατότητα αγοράς για τους νέους.

Καύσιμα που πιέζουν καθημερινά όσους είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούν αυτοκίνητο.

Και ένα γενικό κόστος ζωής που μετακινείται προς τα πάνω, χωρίς να ακολουθείται από αντίστοιχη σύγκλιση των εισοδημάτων.

Η Αθήνα στην τελευταία θέση της ποιότητας ζωής

Η εικόνα αυτή εξηγεί και γιατί η Αθήνα κατατάσσεται στην τελευταία θέση της σχετικής κατάταξης ποιότητας ζωής μεταξύ των 50 πόλεων που εξετάζονται στην έκθεση.

Η ελληνική πρωτεύουσα μπορεί να έχει ήλιο, θάλασσα, ιστορία, πολιτισμό και έναν τρόπο ζωής που εξακολουθεί να αποτελεί πόλο έλξης για εκατομμύρια ανθρώπους.

Όμως η ποιότητα ζωής δεν μετριέται μόνο με το κλίμα.

Μετριέται και με το αν ένας εργαζόμενος μπορεί να πληρώσει το σπίτι του.

Αν μπορεί να αποταμιεύσει.

Αν μπορεί να κάνει οικογένεια χωρίς να θεωρεί την απόκτηση κατοικίας άπιαστο στόχο.

Αν μπορεί να γεμίσει το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του χωρίς να υπολογίζει κάθε διαδρομή.

Αν μπορεί να βγει για έναν καφέ ή ένα γεύμα χωρίς να αισθάνεται ότι κάθε μικρή έξοδος αποτελεί πλέον πολυτέλεια.

Το μοναδικό μεγάλο «όπλο» της Αθήνας

Μέσα σε αυτή την εικόνα υπάρχει πάντως ένα στοιχείο στο οποίο η Αθήνα εξακολουθεί να υπερέχει σημαντικά.

Οι δημόσιες συγκοινωνίες παραμένουν ιδιαίτερα φθηνές σε σύγκριση με τις αντίστοιχες αμερικανικές πόλεις. Η μηνιαία κάρτα κοστίζει μόλις το 22% της αντίστοιχης αμερικανικής.

Δεν αρκεί όμως αυτό για να ανατρέψει τη συνολική εικόνα.

Γιατί το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού εξακολουθεί να κατευθύνεται στη στέγη, στα τρόφιμα, στην ενέργεια, στα καύσιμα και στις βασικές υπηρεσίες.

Η μεγάλη αντίφαση της Αθήνας

Η Αθήνα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μία μεγάλη οικονομική αντίφαση:

οι τιμές συγκλίνουν με τις διεθνείς μητροπόλεις, αλλά οι μισθοί όχι.

Και αυτή η απόσταση είναι που δημιουργεί την πραγματική κρίση αγοραστικής δύναμης.

Για τον κάτοικο μιας ακριβής αμερικανικής πόλης, ένα υψηλό κόστος ζωής μπορεί να αντισταθμίζεται από υψηλότερο εισόδημα.

Για τον Αθηναίο, όμως, η εξίσωση είναι διαφορετική.

Το εισόδημα παραμένει περιορισμένο και το κόστος ανεβαίνει.

Και όταν στο τέλος του μήνα ο μισθός έχει σχεδόν εξαφανιστεί σε ενοίκιο, λογαριασμούς, σούπερ μάρκετ και μετακινήσεις, η πραγματική αύξηση των αποδοχών παύει να έχει την ίδια σημασία.

Η Αθήνα δεν είναι πλέον απλώς μια ακριβή πόλη. Είναι μια πόλη όπου το κόστος ζωής έχει αρχίσει να ξεπερνά τις οικονομικές δυνατότητες εκείνων που την κρατούν καθημερινά όρθια: των εργαζομένων της.

Από το Blogger.